Ψυχικές Διαταραχές
Διαταραχή πανικού
Η Διαταραχή Πανικού είναι μια αγχώδης διαταραχή, η οποία χαρακτηρίζεται από επαναλαμβανόμενες και συχνές κρίσεις πανικού. Μία κρίση πανικού είναι ένα επεισόδιο ξαφνικού και έντονου φόβου, που συνοδεύεται από έντονα σωματικά συμπτώματα και καταστροφικές σκέψεις, όπως ότι θα τρελαθούμε ή θα πεθάνουμε. Παρ’ όλο που η κρίση πανικού είναι τρομακτική, δεν είναι επικίνδυνη και διαρκεί λίγα λεπτά.
Δείτε περισσότερα..
Η διαταραχή πανικού συνήθως εμφανίζεται έπειτα από ένα στρεσσογόνο γεγονός στη ζωή του ατόμου, όπως μια ασθένεια, η απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου, ένας χωρισμός, ή μια απόλυση.
Τα συμπτώματα της κρίσης πανικού είναι:
- Ταχυκαρδία
- Εφίδρωση
- Τρέμουλο
- Δύσπνοια
- Πόνο στο στήθος ή αίσθημα δυσφορίας
- Ναυτία ή/και ζάλη
- Μούδιασμα ή μυρμηγκιάσματα
- Αποπροσωποποίηση (αίσθημα ότι βρίσκεσαι έξω από το σώμα σου)
Συχνά το άτομο που βιώνει μια κρίση, ιδίως την πρώτη φορά, οδηγείται στο νοσοκομείο για να ελέγξει την υγεία του. Έπειτα υπάρχει ανησυχία για μελλοντικές κρίσεις, φόβος καρδιακής προσβολής ή θανάτου. Το άτομο προκειμένου να διαχειριστεί αυτό που του συμβαίνει, συχνά αποφεύγει καταστάσεις για να μην πάθει κάποια κρίση πανικού, αποφεύγει οποιαδήποτε σωματική δραστηριότητα που μπορεί να προκαλέσει αίσθημα παρόμοιο της κρίσης, και δυσκολεύεται να πάει σε μέρη χωρίς τη συνοδεία κάποιου οικείου προσώπου.
Κοινωνική Αγχώδης Διαταραχή
Η κοινωνική αγχώδης διαταραχή, πρώην κοινωνική φοβία, χαρακτηρίζεται από έντονο φόβο ή άγχος, που βιώνει το άτομο σε κοινωνικές καταστάσεις, όπου χρειάζεται να αλληλεπιδράσει με άλλους ανθρώπους ή να κάνει μια δραστηριότητα μπροστά τους, κατά τις οποίες είναι πιθανή η κριτική και η αξιολόγηση. Τέτοια παραδείγματα είναι η γνωριμία με άγνωστους ανθρώπους, συμμετοχή σε πάρτι, η ομιλία μπροστά σε κοινό, μια συνέντευξη για δουλειά, το να μιλήσει κανείς στο τηλέφωνο, το φλερτ, η εξυπηρέτηση σε μία δημόσια υπηρεσία, κ.λπ.
Δείτε περισσότερα..
Το άτομο φοβάται ότι θα συμπεριφερθεί με τέτοιον τρόπο ή ότι θα φανούν τα συμπτώματα άγχους του, που θα τον οδηγήσει στο να ρεζιλευτεί, να απορριφθεί ή να προσβάλλει τους άλλους. Επίσης, αναγνωρίζει ότι ο φόβος του μπορεί να είναι μη ρεαλιστικός και το άγχος που βιώνει είναι δυσανάλογο της πραγματικής απειλής. Ως αποτέλεσμα, πολλές από τις καθημερινές δραστηριότητες αποφεύγονται ή βιώνονται με εξαιρετική δυσφορία. Έτσι, διαταράσσεται σημαντικά η λειτουργικότητα του ατόμου στις σημαντικές πτυχές της ζωής.
Γενικευμένη Αγχώδης Διαταραχή
Είναι μια διαταραχή που χαρακτηρίζεται από υπερβολικό και ανεξέλεγκτο άγχος και ανησυχία για καθημερινές καταστάσεις και γεγονότα, ακόμη κι όταν δεν υπάρχει προφανής λόγος. Η ανησυχία μπορεί να αλλάζει εστία, από το ένα θέμα στο άλλο. Οι αγχώδεις σκέψεις συνήθως αφορούν το μέλλον και είναι υποθετικά σενάρια που δεν έχουν ακόμη συμβεί και μπορεί να μην συμβούν. Το άγχος είναι συνεχές και παρατεταμένο (τις περισσότερες ημέρες τις εβδομάδας), διαρκεί τουλάχιστον 6 μήνες και συνοδεύεται από σωματικά και ψυχολογικά συμπτώματα.
Δείτε περισσότερα..
Τα κυριότερα συμπτώματα της διαταραχής είναι:
- Ανησυχία
- Διαρκής ένταση- εγρήγορση
- Δυσκολία συγκέντρωσης
- Κούραση
- Δυσκολίες στον ύπνο
- Δυσκολία χαλάρωσης
- Μυϊκή ένταση, πόνος
- Ευερεθιστότητα
- Ταχυπαλμία
- Εφίδρωση
Διαταραχή Άγχους Ασθενείας
Είναι μια διαταραχή που έχει σαν αποτέλεσμα το άτομο να ανησυχεί υπερβολικά για την υγεία του και να νομίζει ότι πάσχει από κάποια ασθένεια, χωρίς να υπάρχει λόγος ή απόδειξη για να πιστεύει κάτι τέτοιο. Σε κάποιες περιπτώσεις το άτομο πάσχει όντως από μια ασθένεια, αλλά η ανησυχία του είναι υπερβολική, ενώ σε άλλες περιπτώσεις το άτομο βιώνει ανεξήγητα σωματικά συμπτώματα. Επιπλέον, το άτομο υιοθετεί μια σειρά από συμπεριφορές προκειμένου να επιβεβαιώσει ότι δεν έχει κάτι και να ανακουφίσει το άγχος του.
Δείτε περισσότερα..
Τέτοιες συμπεριφορές είναι συχνές επισκέψεις σε πολλούς γιατρούς (ακόμη και της ίδιας ειδικότητας), υποβολή σε διαγνωστικές εξετάσεις, αναζήτηση πιθανόν εξηγήσεων για τα συμπτώματα του (πολλές φορές και στο διαδίκτυο), και άλλες συμπεριφορές με στόχο την ασφάλεια. Επίσης, τείνει να ελέγχει συνεχώς το σώμα του για σημάδια ασθένειας, παρερμηνεύοντας πολλές φορές τα φυσιολογικά σημάδια ως παθολογικά. Συνήθως, η επιβεβαίωση από τους γιατρούς παρέχει βραχυπρόθεσμη ή και καθόλου ανακούφιση, με αποτέλεσμα να πρέπει να επισκεφθεί εκ νέου έναν γιατρό. Η δυσφορία και το άγχος, που προκαλεί η διαταραχή, επηρεάζουν τη λειτουργικότητα του ατόμου στην καθημερινότητα.
Διαταραχή Σωματικής Δυσμορφίας
Η διαταραχή αυτή χαρακτηρίζει την ενασχόληση του ατόμου με ένα ή περισσότερα αντιληπτά ελαττώματα στην εξωτερική εμφάνιση, τα οποία δεν είναι ορατά στους άλλους ή τα θεωρούν μείζονος σημασίας. Το άτομο διαμορφώνει μια διαστρεβλωμένη άποψη για την εξωτερική του εμφάνιση και ξοδεύει πολύ χρόνο ανησυχώντας γι’ αυτήν. Η διαταραχή μπορεί να είναι επικεντρωμένη σε οποιαδήποτε πτυχή του προσώπου ή του σώματος. Επειδή, το άτομο το θεωρεί σημαντικό πρόβλημα, αφιερώνει χρόνο προσπαθώντας να το διορθώσει ή να το κρύψει, γιατί αλλιώς δεν θα είναι ευτυχισμένο και δεν θα έχει τη ζωή που θέλει.
Δείτε περισσότερα..
Συμπτώματα που παρουσιάζονται είναι:
- Αίσθημα ότι κάποιο μέρος του σώματος είναι δυσανάλογο.
- Συμπεριφορές, όπως συνεχής έλεγχος στον καθρέφτη ή αποφυγή να κοιταχτεί στον καθρέφτη.
- Αποφυγή κοινωνικών περιστάσεων, όπου οι άλλοι θα παρατηρήσουν το ελάττωμα, π.χ. σε μέρη με έντονο φως.
- Συνεχής σκέψη για το πως είναι εξωτερικά και γιατί είναι έτσι.
- Αναζήτηση ιατρικής παρέμβασης αισθητικής χειρουργικής.
- Υπερβολική περιποίηση ή συγκάλυψη του ελαττώματος (φαρδιά ρούχα ή χρήση μακιγιάζ).
- Αναζήτηση επιβεβαίωσης.
- Διαρκής σύγκριση της εμφάνισής του με την εμφάνιση των άλλων.
Φοβίες
Γενικά, ο φόβος είναι ένα βοηθητικό συναίσθημα, που μας κρατάει ασφαλείς σε επικίνδυνες καταστάσεις. Όταν, όμως, συγκεκριμένα αντικείμενα, ζώα, καταστάσεις πυροδοτούν φόβο, δυσανάλογο της πραγματικής απειλής, τότε αυτό ονομάζεται φοβία. Οι φοβίες ανήκουν στις αγχώδεις διαταραχές. Μπορούμε να αναπτύξουμε φοβία σχεδόν με οτιδήποτε και η έναρξή τους είναι συνήθως στην παιδική ηλικία, αλλά μπορεί να συμβεί και στην ενήλικη ζωή. Δημιουργούνται έπειτα από ένα τραυματικό γεγονός, όπως το δάγκωμα ενός σκύλου, που συμβαίνει στο άτομο ή σε κάποιο άλλο άτομο (μέσω παρατήρησης δηλαδή).
Δείτε περισσότερα..
Κοινοί τύποι φοβιών:
- Φόβοι για το περιβάλλον (ύψος, καταιγίδες).
- Φόβοι για ζώα ή έντομα (αράχνες, σκυλιά, φίδια).
- Φόβοι συγκεκριμένων καταστάσεων (οδοντίατρος, οδήγηση, κλειστοί χώροι).
- Φόβοι που σχετίζονται με το σώμα (αίματος, εμετού, τοκετού).
Ακόμη και η σκέψη του φοβικού γεγονότος, ή μια εικόνα, είναι ικανή να πυροδοτήσει άγχος ή ακόμη και κρίσεις πανικού.
Τα συμπτώματα της φοβίας είναι:
- Έντονος φόβος για ένα αντικείμενο ή κατάσταση.
- Ανησυχία ότι θα εκτεθεί στο φόβο μελλοντικά.
- Προσπάθεια αποφυγής του φοβικού αντικειμένου., π.χ. αποφυγή πάρκων ή υπαίθριων χώρων που υπάρχουν σκύλοι.
- Συμπτώματα πανικού (ταχυπαλμία, εφίδρωση, δύσπνοια, κ.λπ.).
- Ο φόβος, το άγχος ή η αποφυγή προκαλούν σημαντικές επιπτώσεις στη ζωή του ατόμου.
- Η διάρκεια είναι περισσότερη από 6 μήνες.
Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή
Η Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή (ΙΨΔ) χαρακτηρίζεται από επαναλαμβανόμενες, ανεπιθύμητες σκέψεις (ιδεοληψίες) και/ή συμπεριφορές (ψυχαναγκασμούς), που το άτομο αισθάνεται υποχρεωμένο να εκτελέσει. Οι ιδεοληψίες είναι επίμονες σκέψεις, εικόνες ή παρορμήσεις, οι οποίες πετάγονται στο μυαλό, θεωρούνται μη αποδεκτές από το άτομο και προκαλούν έντονο άγχος ή δυσφορία. Υπάρχουν διαφορετικοί τύποι ιδεοληψιών, όπως σκέψεις ότι κάτι μπορεί να είναι μολυσμένο, αμφιβολίες ότι ο φούρνος είναι αναμμένος, παρορμήσεις να κάνω κακό σε κάποιον ή να κάνω κακό στον εαυτό μου.
Δείτε περισσότερα..
Συνήθως αφορούν ένα συγκεκριμένο θέμα, όπως είναι η πρόκληση βλάβης, ο έλεγχος, η θρησκεία, η τελειομανία, η μόλυνση και η σεξουαλικότητα.
Οι ψυχαναγκασμοί είναι επαναλαμβανόμενες συμπεριφορές ή νοητικές πράξεις, που κάνουμε ως απάντηση στις ιδεοληψίες, για να αποτρέψουμε κάποιο κακό ή να ανακουφιστούμε από το άγχος και τη δυσφορία. Παραδείγματα ψυχαναγκασμών είναι το συνεχές πλύσιμο των χεριών (προς αποφυγή μόλυνσης), επαναλαμβανόμενος έλεγχος αν είναι κλειδωμένες οι πόρτες, αν οι συσκευές είναι σβηστές, επαναλαμβανόμενες κινήσεις (άνοιγμα κλείσιμο πόρτας συγκεκριμένο αριθμό φορών), επαναλαμβανόμενη καταμέτρηση, τοποθέτηση αντικειμένων σε συμμετρία, προσευχή, κ.λπ.
Κατάθλιψη
Όλοι οι άνθρωποι έχουν πεσμένη διάθεση κατά καιρούς, αλλά η κατάθλιψη είναι κάτι περισσότερο από αυτό. Στην κατάθλιψη, η μειωμένη διάθεση κρατάει για εβδομάδες, πολλές φορές και μήνες. Σε ήπιες περιπτώσεις, το άτομο μπορεί να συνεχίσει την καθημερινότητά του, π.χ. να πηγαίνει στη δουλειά και να βγαίνει έξω, σε σοβαρές περιπτώσεις, όμως, είναι αδύνατον να λειτουργήσει.
Δείτε περισσότερα..
Κάποια από τα συμπτώματα της κατάθλιψης είναι:
- Έντονη διάχυτη πεσμένη διάθεση ή αίσθημα θλίψης
- Ανηδονία (έλλειψη ευχαρίστησης)
- Απουσία κινήτρου ή ενδιαφέροντος
- Κοινωνική απόσυρση
- Αλλαγές στην όρεξη (απώλεια ή αύξηση βάρους)
- Διαταραχές στον ύπνο (αϋπνία ή υπερβολικός ύπνος)
- Κόπωση
- Δυσκολία συγκέντρωσης και μνήμης
- Ευερεθιστότητα
- Αίσθημα απελπισίας και αβοηθησίας
- Αυτοκτονικές σκέψεις
Η κατάθλιψη μπορεί να προκληθεί από στρεσσογόνα γεγονότα ζωής στο παρόν, όπως η απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου, ή μια ασθένεια. Αυτό όμως που κάνει ένα άτομο ευάλωτο ως προς την ανάπτυξή της είναι τα πρώιμα γεγονότα ζωής, όπως η κακοποίηση, η παραμέληση, η απόρριψη, ή η απώλεια ενός γονέα στην παιδική ηλικία.
Διαταραχή Μετατραυματικού Στρες
Οι περισσότεροι άνθρωποι θα βιώσουν τουλάχιστον ένα τραυματικό γεγονός στη ζωή τους. Με τον χρόνο οι περισσότεροι άνθρωποι το ξεπερνούν ή μαθαίνουν να ζουν με αυτό, για κάποιους, όμως, οι επιπτώσεις του τραύματος επιμένουν για μήνες. Η διαταραχή μετατραυματικού στρες πυροδοτείται έπειτα από ένα πολύ δυσάρεστο, τρομακτικό γεγονός. Ως «τραυματικό» ορίζεται ένα γεγονός, που αφορά την άμεση ή έμμεση έκθεση (ως μάρτυρας) του ατόμου σε κάποιο σοβαρό τραυματισμό, θάνατο ή βία, όπως τροχαίο, πόλεμος, φυσική καταστροφή, σωματική ή σεξουαλική κακοποίηση, ενδοοικογενειακή βία, κ.λπ.
Δείτε περισσότερα..
Τα συμπτώματα του μετατραυματικού στρες είναι:
- Ψυχολογικά:
– Το άτομο αναβιώνει το τραυματικό γεγονός μέσα από εφιάλτες ή αναδρομές στο παρελθόν (φλασμπακ)
– Ευρεθιστότητα
– Υπερεπαγρύπνηση
– Δυσκολία συγκέντρωσης
– Επίμονος φόβος, θυμός, ενοχή ή ντροπή
– Αίσθημα αποσύνδεσης από το παρόν
– Αίσθημα μουδιάσματος, σαν να μην έχεις συναισθήματα
– Καχυποψία και δυσκολία εμπιστοσύνης - Συμπεριφορικά:
– Αποφυγή τόπων, που θυμίζουν το τραυματικό συμβάν
– Αποφυγή να μιλήσεις για ότι έγινε
– Κοινωνική απόσυρση
– Καταστροφική συμπεριφορά
– Διαταραχές στον ύπνο - Σωματικά: ταχυπαλμία, εφίδρωση, πόνος, ναυτία, κ.λπ.
Νευρική Ανορεξία
Η νευρική ανορεξία είναι ένας τύπος διατροφικής διαταραχής, που μπορεί να επηρεάσει τον καθένα. Οι άνθρωποι με ανορεξία περιορίζουν δραματικά την πρόσληψη τροφής, με αποτέλεσμα να υπάρχει μεγάλη απώλεια βάρους. Παράλληλα παρατηρείται διαστρεβλωμένη εικόνα σώματος, δηλαδή το άτομο δεν αναγνωρίζει ότι είναι λιποβαρές. Αντιθέτως, θεωρεί ότι το βάρος του είναι φυσιολογικό, ακόμη και αυξημένο. Γενικά, το άτομο βιώνει έντονο φόβο ότι θα αυξηθεί το βάρος του και αρνείται να βάλει βάρος ή να διατηρηθεί στα φυσιολογικά επίπεδα.
Δείτε περισσότερα..
Επίσης, η αυτοεκτίμησή του επηρεάζεται από το σχήμα και το βάρος του σώματος του. Παρατηρείται εμμονή με θέματα διατροφής, όπως η καταμέτρηση θερμίδων, η ανάγνωση διατροφικών ετικετών, και η επιλογή light τροφίμων. Επιπλέον, μπορεί να χρησιμοποιούνται συμπεριφορές, όπως η έντονη άσκηση, η πρόκληση εμετού, ή η χρήση καθαρτικών, για την επίτευξη του στόχου του. Το άτομο ακολουθεί αυστηρούς κανόνες για το πότε θα φάει, πόσο και τι, βρίσκει δικαιολογίες για να μην φάει και μπορεί να λέει ψέματα για το αν έφαγε και πόσο. Η εξαντλητική δίαιτα που επιβάλλει στον εαυτό του έχει πολλές επιπτώσεις στην υγεία, όπως κόπωση και αδυναμία, αφυδάτωση, ζάλη, δυσκολία συγκέντρωσης, διαταραχές στον ύπνο, ανωμαλίες στον καρδιακό ρυθμό, τριχόπτωση, ξηροδερμία, απώλεια της εμμήνου ρύσης, οστική απώλεια κ.α. Υπάρχουν αντίστοιχα και ψυχολογικές επιπτώσεις. Κάποιες από αυτές είναι η ευερεθιστότητα, η καταθλιπτική διάθεση, και το αυξημένο άγχος. Συχνά το άτομο αρνείται να δεχτεί βοήθεια και γι’ αυτό η ανορεξία μπορεί να γίνει επικίνδυνη για τη ζωή.
Ψυχογενής Βουλιμία
Η διαταραχή της βουλιμίας χαρακτηρίζεται από επαναλαμβανόμενα υπερφαγικά επεισόδια, κατά τα οποία το άτομο δυσκολεύεται να ελέγξει την πρόσληψη τροφής, δηλαδή να σταματήσει ή να περιορίσει την ποσότητα σε μια δεδομένη στιγμή. Η ποσότητα που καταναλώνεται είναι μεγαλύτερη από αυτήν που θα κατανάλωνε ο μέσος άνθρωπος σε διάστημα έως δύο ωρών. Τα υπερφαγικά επεισόδια, συνήθως, συμβαίνουν όταν το άτομο είναι μόνο, δημιουργώντας αισθήματα ντροπής, τύψεων και αποτυχίας. Προκειμένου να αποφύγει την αύξηση του βάρους του, το άτομο χρησιμοποιεί αντισταθμιστικές συμπεριφορές, όπως η πρόκληση εμετού, η χρήση καθαρτικών, η υπερβολική άσκηση και ο περιορισμός της τροφής (νηστεία).
Δείτε περισσότερα..
Επιπλέον, το άτομο ανησυχεί συνεχώς για το σχήμα και το βάρος του σώματος του και η αυτοεκτίμησή του επηρεάζεται από αυτά. Επίσης, παρατηρούνται συμπεριφορές, όπως η καταμέτρηση θερμίδων, το συχνό ζύγισμα, το συχνό κοίταγμα στον καθρέφτη ή η πλήρης αποφυγή του καθρέφτη. Μεταξύ των υπερφαγικών επεισοδίων το άτομο περιορίζει σημαντικά την πρόσληψη τροφής ή δεν τρώει καθόλου. Αυτή η αυστηρή δίαιτα δημιουργεί στέρηση και η πιθανότητα για ένα νέο υπερφαγικό επεισόδιο αυξάνεται δραματικά. Για τη διάγνωση της διαταραχής θα πρέπει τα επεισόδια υπερφαγίας και οι αντισταθμιστικές συμπεριφορές να εμφανίζονται τουλάχιστον 1 φορά την εβδομάδα για 3 μήνες.